نظام مراقبت بیماریها

اولین وبلاگ تخصصی در زمینه نظام مراقبت بیماریها در کشور

آشنایی با نظام مراقبت بیماریهای غیر واگیر
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ٧:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/٥/٢٩
 

کلیات

بیماری ها را می توان بر حسب قابلیت انتقال به دو گروه واگیر و غیر واگیر تقسیم نمود . بیماریهای غیر واگیر، که گاه از مهمترین آنها با عنوان بیماریهای مزمن نیز یاد می شود، هم اینک در حدود ۴۳ درصد بار بیماریها را در بر می‌گیرند و با روندی فزاینده در حال اشغال جایگاه نخست در فهرست بار بیماری ها هستند.

این رقم سوای از بار ناشی از سوانح و حوادث که پیامدهای غیر واگیر دارند می باشد. بدین لحاظ برنامه های کنترل و پیشگیری بیماری های غیر واگیر به سرعت جایگاه مهم خود در برنامه های ملی سلامت را اشغال می کنند. مهمترین رویکرد توصیه شده برای مواجهه با این گونه بیماری ها، رویکرد ادغام یافته    می باشد که متمرکز بر اجرای برنامه های جامعه نگر و با اولویت اصلاح عوامل خطر قابل اصلاح بیماریهای غیر واگیر است. این عوامل خطر عبارتند از :


 
 
زئونوزها ( بیماری های مشترک انسان و دام)
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٥/۱٥
 

مقدمه : یکی از مشکلات اصلی و عمده بهداشتی کشور که سالهاست بصورت یک معضل منابع انسانی و مالی کشور را بخود اختصاص داده و هر چند گاه بصورت بحران جدی در استانهای مختلف و در قالب بیماریهای نوپدید و باز پدید خود را عیان می سازد بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان می باشد. از شیوع مجدد بیماریهایی نظیر لیشمانیوز جلدی ( سالک ) و توسعه کانونهای آن در کشور گرفته تا بحرانهای ناشی از بیماری تب و خونریزی دهنده کریمه کنگو و خطر ورود تب دره ریفت و نیز آنفولانزای پرندگان و استقرار دیرپای بیماریهایی نظیر کیست هیداتیک تب مالت و هاری که بدلیل پیچیدگی عوامل متعدد ایجاد کننده آنها بعنوان یک تهدید اساسی برای انسان مطرح شده و کنترل آنها به دخالت تمامی بخشهای مختلف توسعه نیاز خواهد داشت.

بنابراین لزوم هوشیاری وآگاهی جامعه از خطرات ناشی از این بیماریها و راههای انتقال آنها و همچنین تبیین اهمیت تاثیر همکاریهای بخشهای مختلف توسعه در کنترل این بیماریها صد چندان نمود می یابد.


 
 
توصیه های بهداشتی برای پیشگیری از بیماریهای اسهالی در فصل گرما
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۱۱:٢٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٦
 
  1. 1.        همواره آب سالم و بهداشتی بنوشیم و از مصرف آب رودخانه چاه آبهای چشمه جداً خودداری نمائیم .
  2. 2.     در پارک به تابلوهای هشدار دهنده و مشخص کننده آب شرب و آب فضای سبز توجه نموده و از مصرف آب فضای سبز جهت  آشامیدن جداً خودداری نماییم .
  3. 3.      در صورت عدم دسترسی به آب مطمئن ، آن را جوشانیده و سپس مصرف کنیم .
  4. 4.     با مصرف مواد غذایی اسیدی از قبیل آب لیمو ، نارنج و به همراه هر وعده غذا از ابتلا به انواع بیماریهای اسهالی از جمله وبا پیشگیری نمائیم .
  5. 5.      برای پیشگیری از ابتلا به برخی از بیماریهای اسهالی از جمله و با شستشوی دستها قبل از خوردن غذا ضروری می باشد .
  6. 6.       هرگز از فروشندگان دوره گرد مواد غذایی و خوراکی خریداری نکنیم .
  7. 7.      غذا ی پخته داغ و سالم استفاده کنیم .
  8. 8.      میوه ها و سبزیجات خام را قبل از مصرف شسته ، ضد عفونی و گند زدائی نماییم .
  9. 9.       مواد غذایی را از دسترس حشرات ، جوندگان و سایر حیوانات دور نگهداریم .
  10. 10.     شستن میوه و سبزیجات و ظروف غذا در آبهای جاری منجر به بروز بیماری های اسهالی از جمله اسهال خونی و آمیبی می شود.
  11. 11.     از توالت بهداشتی جهت دفع صحیح فضولات انسانی استفاده نمائیم .
  12. 12.    از شنا کردن درآبهای آلوده یا آبهایی که به سالم بودن آن مطمئن نیستیم بپرهیزیم .
  13. 13.   در صورت مشاهده علائم بیماریهای اسهالی به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه نمائیم.
  14. 14.     در هنگام مسافرت  علاوه بر رعایت نکات فوق به این نکات نیز توجه شود.
  • ·        رعایت  بهداشت منابع آب سرد، یخ، یخدان و منبع آب  مصرفی امری ضروری است.
  • ·        در صورت تهیه یخ از قسمت های بین راهی از سلامت آن مطمئن شوید.
  • ·        درصورتی که در سفر امکان شستشوی دست وجود ندارد می توان از ژل ضد عفونی برای ضدعفونی کردن دست ها استفاده نمود.
  • ·         در صورت همراه بردن غذا پخته شده در هنگام مصرف مجدد آنرا داغ نموده و مصرف نمایید  در غیر این صورت و درصورت طولانی شدن نگهداری غذای مانده ازمصرف آن جداٌ خود داری کنید.
  • ·        از خوردن غذای مشکوک در حین مسافرت در رستورانهای غیر بهداشتی  خود داری کنید .
  • ·        سعی کنید غذایی که در محل اسکان موقت  مصرف می نمایید به صورت گرم میل شود.
  • ·        درصورت استفاده از بطری آب معدنی توجه شود که درب آن پلمپ باشد و اگر درب بطری باز شده بود ازآن استفاده نکنند.

 
 
توصیه های بهداشتی عقرب، مار و زنبور گزیدگی
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۱:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۳/٢٧
 

برخی از گزنده‌ها همچون پشه و زنبور عسل در اکثر موارد بی‌خطر هستند که در صورت گزش با زنبور از تحریک کردن و خارش محل نیش خودداری کنید و موضع را با محلول آب و صابون ضد عفونی کنید.

 زنبور گزیدگی در افراد با سابقه حساسیت قبلی با کهیر، خارش شدید، اختلالات تنفسی همراه است که در این صورت مصدم را باید هر چه سریع‌تر به نزدیک‌ترین مرکز درمانی منتقل کنیدو به همین جهت افراد خود باید با رعایت نکات ایمنی از بروز چنین مواردی خودداری کنند.

در مارگزیدگی حفظ آرامش اطرافیان و به ویژه مصدوم ضرروی است زیرا ناآرامی باعث توزیع سم در بدن می‌شود و همچنین استرس درصد بالایی از کارایی اطرافیان را کاهش می‌دهد.

 


 
 
آخرین آمار مبتلایان به بیماری ایدز در کشور اعلام شد
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۱:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/۳۱
 

به گزارش وب‌دا؛ براساس آمار جمع‌آوری شده از دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، تا تاریخ 1/1/1392 مجموعاً 26 هزار و 125 نفر افراد مبتلا به HIV/AIDS‌ در کشور شناسایی شده‌اند که 8/89 درصد آنان را مردان 2/10 درصد را زنان تشکیل می‌دهند.

بنابر اعلام اداره ایدز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تاکنون 4438 نفر مبتلا به ایدز شناسایی شده اند. 1/46 درصد از مبتلایان به HIV‌ در زمان ابتلا در گروه سنی 34-25 سال قرار داشته‌اند که بالاترین نسبت در بین گروه‌های سنی را به خود اختصاص می‌دهند. علل ابتلا به HIV‌ در بین کل مواردی که از سال 1365 تاکنون در کشور به ثبت رسیده‌اند به ترتیب، تزریق با وسائل مشترک در مصرف‌کنندگان مواد (6/68 درصد)، رابطه جنسی (12 درصد)، دریافت خون و فرآورده‌های خونی (1 درصد) و انتقال از مادر به کودک (1/1 درصد) بوده است. راه انتقال در 3/17 درصد از این گروه نامشخص مانده است.

بنابراین گزارش، در مقایسه این آمار با مواردی که ابتلا آنان در سال 1391 گزارش شده است، اعتیاد تزریقی 1/52 درصد، برقراری روابط جنسی 6/33 درصد و انتقال از مادر مبتلا به کودک 2/3 را تشکیل داده است. در 1/11 درصد از موارد شناسایی شده در این سال، راه انتقال نامشخص بوده و هیچ مورد جدید ابتلا از راه خون و فرآورده‌های خونی گزارش نشده است./


 
 
آشنایی با نظام مراقبت بیماریهای غیر واگیر
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۱:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢
 

 

کلیات

بیماری ها را می توان بر حسب قابلیت انتقال به دو گروه واگیر و غیر واگیر تقسیم نمود . بیماریهای غیر واگیر، که گاه از مهمترین آنها با عنوان بیماریهای مزمن نیز یاد می شود، هم اینک در حدود ۴۳ درصد بار بیماریها را در بر می‌گیرند و با روندی فزاینده در حال اشغال جایگاه نخست در فهرست بار بیماری ها هستند.

این رقم سوای از بار ناشی از سوانح و حوادث که پیامدهای غیر واگیر دارند می باشد. بدین لحاظ برنامه های کنترل و پیشگیری بیماری های غیر واگیر به سرعت جایگاه مهم خود در برنامه های ملی سلامت را اشغال می کنند. مهمترین رویکرد توصیه شده برای مواجهه با این گونه بیماری ها، رویکرد ادغام یافته    می باشد که متمرکز بر اجرای برنامه های جامعه نگر و با اولویت اصلاح عوامل خطر قابل اصلاح بیماریهای غیر واگیر است. این عوامل خطر عبارتند از :


 
 
در مورد تب خونریزی دهنده کریمه کنگو چه می دانیم ؟
نویسنده : علی اکبر یاسمی - ساعت ۸:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۳/۱
 

امروزه بیماریهای مشترک بین
حیوان و انسان یکی از خطرناکترین و کشنده ترین و شایعترین بیماریهای انسان را بخود
اختصاص داده اند. عوامل ایجادکننده می تواند ویروس یا باکتری یا انگل یا قارچ
باشد. این بیماریها سه گرفتاری عمده برای بشر ایجاد می کنند.

1- مشکل بهداشتی با ایجاد
بیماری و یا عارضه و معلول کردن فرد و گاهی نیز متأسفانه عامل مرگ انسان شده و
گاهی نیز بصورت همه گیر ظاهر می شوند.

2-
اختلال در زنجیره اقتصادی با ایجاد بیماری در حیوانات و کاهش زاد و ولد و تولیدات
دامی و کاهش منابع تغذیه ای و صنعتی برای بشر و بهم خوردن زنجیره های داد و ستد
بین دولتها.

3-
ایجاد گرفتاری در اقتدار سیاسی و حیثیت جهانی ملت ها و کاهش مراودات بین المللی و
اثر بر مبادلات و توریسم یا جهانگردی.

*
در این گروه از بیماریها باید ویروسها را خطرناکترین و جدی ترین آنها به حساب آورد
که در 7 گروه منتقله از بندپایان و جوندگان بشرح زیر تقسیم می شوند.

1-
آرناویریده     2- بونیا ویریده          3- فیلوویریده       4- فلاوی ویریده      5- رئوویریده     6- رابدوویریده         7- توگاویریده

در  بیماری تب کریمه کنگو خونریزی دهنده، 4 ویروس
مهم که برای انسان بیمار زا هستند قرار می گیرد. ( بونیاویروس، فلبوویروس،
نایروویروس، هانتا ویروس )

این
ویروسها عمدتاً بوسیله پشه و در درجه بعد کنه که عامل نایرو ویروس که همان
ایجادکننده تب کریمه کنگو است، منتقل می شوند.

 تب خونریزی دهنده ویروسی کریمه کنگو 

این
ویروس در خانواده
Buniaviridae قرار می گیرد و از جنس Nairovirus است. ویروس کریمه گنگو در بدن کنه ای بنام Hyalomma تکثیر می
شود و به مهره داران منتقل می شود. در داخل بدن کنه از طریق داخلی رحمی به نسل
بعدی کنه نیز منتقل می شوند. حیوانات اهلی مهره دار مانند گاو و گوسفند و بز از
طریق گزش کنه آلوده می شوند که ویروس در داخل خون آنها به گردش در می آید ( ویرمی
) اما باعث بیماری و مرگ حیوان نمی شود. لذا خون این حیوانات برای انسان آلوده
کننده است و از طرفی دیگر انسان می تواند در اثر گزش کنه های آلوده نیز مبتلا شود
و خون و ترشحات بدن انسان آلوده که بیمار می شود نیز برای افراد دیگر آلوده کننده
خواهد بود بطور خلاصه انسان از 3 طریق زیر به این بیماری مبتلا می شود.

1-
در حین ذبح یا قطعه قطعه کردن گوشت حیواناتی ، مانند گاو و گوسفند و بز با ورود
خون حیوان از راه زخمها و خراشیدگیهای سطحی و یا خوردن شیر غیر پاستوریزه این
حیوانات از طریق گوارشی وارد بدن انسان شده و باعث ابتلا شود.

2-
از طریق گزش کنه های جنس هیالوما این مورد در مناطق آلوده باید بطور مستمر در
مراقبت جدی باشد.

3-
در حین مراقبت پزشکی و پرستاری از بیماران که از خون آلوده یا ترشحات بدن آنها و
یا تماس با این مواد در مراقبتهای داخل منزل بیماران و سرسوزن آلوده در خونگیران
آزمایشگاهی نیز ممکن است رخ دهد بندرت از مادر به فرزند نیز مشاهده شده است.

با
ورود ویروس از هریک از روشهای مذکور بداخل بدن انسان دوره کمون یا نهفتگی 3 تا 12
روز داشته و از هر 5 نفر آلوده شده ممکن است یک نفر علامت بیماری را پیدا کند (
5/1 ) که میزان مرگ و میر در آنها 30-15 درصد است. البته دوره کمون با گزش کنه
کوتاهترین و در خون و سرسوزن آلوده و تماس با نسوج بیماران طولانی ترین است.

در
همه سنین و هر جنسی ممکن است بیماری رخ دهد اما با توجه به مشاغل آقایان که بیشتر
با حیوانات سرو کار دارند احتمال آن بیشتر خواهد بود و امروزه با تشخیص صحیح و
اقدام درمانی و مراقبتی بموقع می توان از عارضه و مرگ و میر و انتشار بیماری به
جامعه جلوگیری کرد. بقیه مطالب برای تسهیل در بخاطر سپردن بصورت پرسش و پاسخ زیر
مطرح می شود.

1- تب کریمه کنگو چه نوع بیماری است؟

یک
بیماری ویروسی منتقله از کنه بنام نایروویروس که از خانواده بونیاویریده است، اولین
بار این بیماری در سال 1944 میلادی در کریمه روسیه کشف شد، لذا به این نام
نامگذاری شده است مجدداً در سال 1969 در گنگو شناسایی شد و لذا نام این دو منطقه
را به خود گرفته است.( کریمه گنگو )

2- این بیماری در کجاها دیده می شود؟

در
اروپای شرقی مخصوصاً در کشورهای مشترک المنافع ( کریمه، آستاراخان، ازبکستان،
قزاقستان، تاجیکستان ) و در تمامی منطقه مدیترانه، در شمال غربی چین، آسیای مرکزی
در اروپای جنوبی در آفریقا و خاورمیانه و در کشور هندوستان مشاهده می شود.

3-
چگونه بیماری تب کریمه کنگو منتشر می شود و انسان از چه طریقی آلوده می شود؟

کنه
ایگزودید ( سخت ) مخصوصاً از جنس هیالوما که هم رزروار و همه انتقال دهنده ویروس
است. تعدادی از حیوانات وحشی و اهلی مانند گاو، بز و گوسفند و خرگوش صحرایی در بدن
خود ویروس را نگهداری و تکثیر می کنند انتقال به انسان از طریق تماس با خون حیوان
آلوده و یا کنه می باشد و یا خوردن شیر غیر پاستوریزه دام.

همچنین
این ویروس از افراد آلوده با خون آنها و ترشحات بدن به انسانهای دیگر سرایت می
کند. انتقال بیمارستانی از طریق وسایل پزشکی استریل نشده و از سر سوزن و وسایل و
لوازم طبی آلوده می باشد. به طور خلاصه انتقال به انسان عبارتست از کنه به انسان،
حیوان به انسان و انسان به انسان.

4- علائم بیماری تب کریمه کنگو چیست ؟ این بیماری
در دو فاز ظاهر می شود.

الف-
فاز اول شروع بیماری بطور ناگهانی با علائم و نشانه های سردرد شدید، تب بالا، درد
پشت، درد مفاصل، درد شکم و استفراغ و اسهال غیر خونی و چشمان ملتهب و صورت
برافروخته که در معاینه حلق نیز قرمز بوده، و همراه با تغییرات خلقی مانند منگی و
بیقراری و علائم قلبی عروقی شامل برادیکاردی و افت فشار خون است.

ب-
فاز دوم بیماری نیز که به طور ناگهانی شروع شده و در همان 2 تا 3 روز اول بیماری
است شامل راش، پتشی، اکیموز، هماچوری، اپیستاکسی، ملنا، هماتمز و خونریزیهای وسیع
زیر جلدی و مخاطی است. (این خونها خیلی آلوده کننده است). در انواع شدید اختلال
خلقی و حسی و در مراحل پیشرفته بیماری مناطق اکیموتیک، خون دماغ شدید و خونریزی
غیرقابل کنترل در محلهای تزریقی که از روز چهارم بیماری شروع و برای دو هفته ادامه
می یابد به طور بارز دیده می شود.

5-
روش تشخیص این بیماری چگونه است ؟ روش تشخیص
ELISA و RT-PCR و یافتن
ویروس و آنتی بادی در بیمار از نوع
IgG و Igm با روش ELISA و یا IFA است.

6-
میزان مرگ و میر بیماری چقدر است ؟ 30% - 15 و گاهی نیز تا 50 درصد گزارش شده است.

7-
درمان بیماری چگونه است؟ حمایت همودینا میکی و درمان به موقع عفونت های دیگر
باکتریال اضافه شده و درمان دارویی با ریباویرین که تا حدی بر این ویروس مؤثر
است. 

8-
چه کسانی برای بیماری پرخطر هستند؟ کسانی که با دام یا حیوانات اهلی یا وحشی
سروکار دارند و یاکارکنان بیمارستانی که با بیماران ارتباط دارند ( خون و ترشحات
بدن بیمار ).

9-
بیماری چگونه پیشگیری می شود؟ افرادی که با حیوانات سروکار دارند و کارگران
دامداریها و کشاورزان باید در محل کار خود بر روی پوست خود از مواد دافع حشترات
استفاده کننده و یا کاملاً خود را بپوشانند از موارد دافع دارای
DEET که علیه
کنه شدیدأ اثر می کند استفاده کنند. پوشیدن دستکش و وسایل محافظتی دیگر الزامی است
از تماس با خون و مایعات دیگر بدن حیوانات خانگی و انسان دارای علامت باید اجتناب
کرد برای کارکنان حوزه سلامت استفاده از وسایل جلوگیری از آلوده شدن الزامی است تا
از طریق تماسهای شغلی آلوده نشوند و عدم استفاده از لبنیات غیر پاستوریزه.

10-
آیا علیه بیماری واکسنی وجود دارد؟ یک نوع واکسن بدست آمده از مغز موش علیه
CCHF تهیه شده
ولی هنوز در دست بررسی است و تا حال عملی نشده است.

11-
چگونه می توان وسایل و محیط های آلوده را ضدعفونی کرد؟

این
ویروس بوسیله هیپوکلریت 1% و گلوتارآلدهید 2% و با حرارت 56 درجه سانتیگراد از بین
می رود.

آنچه
مسلم است در کنترل این بیماری باید  دستورالعمل
های کنترل عفونت بیمارستانی را جدی بگیریم هم برای سلامت بیماران و هم خودمان.


 
 
← صفحه بعد